قوچ همو

قوچ همو که با نام قوچ هموزیگوت نیز شناخته می‌شود در تعریفی به زبان ساده، یک گوسفند نر اصلاح نژاد شده است که حامل صد در صد ژن دو قلوزایی بوده و می‌تواند از طریق جفت‌گیری آن را به میش و بره حاصل از این جفت‌گیری منتقل کند. محصول دیگری که احتمالاً بسیار زیاد نام آن را شنیده باشید، قوچ هترو یا هتروزیگوت است که برای عمل جفت‌گیری با میش‌های یک گله یا مزرعه توصیه می‌شود. تفاوت بین قوچ همو و هترو در این است که همو ویژگی‌های دو قلوزایی را صد در صد به میش و بره حاصل از جفت‌گیری منتقل می‌کند ولی هترو پنجاه درصد از این ویژگی‌ها را انتقال خواهد داد. در واقع اگر شما برای جفت‌گیری میش‌های مزرعه یا گله خود از یک قوچ هموزیگوت استفاده کنید بره‌های حاصل از این آمیزش اگر ماده باشند یک گوسفند دوقلوزا یا چند قلوزا خواهند بود و اگر این بره‌ها جنسیت نر داشته باشند، یک قوچ ژن‌دار خواهید داشت. این دو مدل از قوچ‌های اصلاح نژاد شده از محصولات شرکت دانش‌بنیان افشار ژن بوده که با برگه تاییدیه آزمایش ژنتیک و تعیین ژنوتیپ به متقاضیان محترم عرضه می‌شوند.

شرایط نگهداری و تغذیه قوچ ژن دار

در گله‌های سنتی پرورش گوسفند عموماً قوچ‌ها و میش‌ها در همه حال در کنار یکدیگر بوده و هیچ‌گونه جداسازی و مدیریتی روی آن‌ها اعمال نمی‌شود. در چنین شرایطی تغذیه این دام‌ها و جفت‌گیری بین ایشان بدون محدودیت و کاملاً بر اساس روند غریزی و طبیعی آن‌ها پیش می‌رود.

این رویکرد در پرورش گوسفند و دام، غیر بهینه بوده و بخش زیادی از منابع را هدر خواهد داد. به منظور افزایش کیفیت و بهره‌وری دامداری، فرد دامدار باید قوچ‌ها و میش‌ها را از یکدیگر جدا کرده و فقط در ساعات اندکی از روز اجازه حضور آن‌ها را در کنار یکدیگر بدهد. با این کار قوچ‌ها بر سر جفت‌گیری با ماده‌ها، کمتر با یکدیگر درگیر شده و به دیگر گوسفندان آسیب کمتری وارد می‌کنند. همچنین از لحاظ تغذیه‌ای هم میش‌َها و بره‌ها راحت‌تر می‌توانند خوراک خود را دریافت نمایند.

در مورد شرایط تغذیه‌ای نیز باید توضیح داد که امروزه در دامداری مدرن و صنعتی تمامی دام‌ها دارای جیره نویسی اختصاصی بوده و مقدار و نوع خوراک آن‌ها از قبل مشخص است. قوچ‌ها به دلیل صرف انرژی بیشتر نسبت به میش‌ها، به خصوص در زمان و فصل جفت‌گیری، نیاز به تغذیه ویژه‌ای دارند. استفاده از کنسانتره مرغوب و همچنین علوفه خشک و علوفه‌ی ترِ باکیفیت باعث می‌شود که خوراک روزانه قوچ به نحوی باشد که این دام در فصل جفت‌گیری فرآیند بارورسازی میش‌َها را به درستی انجام داده و در گله یا مزرعه کمتر شاهد جفت‌گیری ناموفق باشیم.

به طور متوسط یک بره قوچ تا زمان آمادگی برای جفت‌گیری و اقدام برای آن، روزانه از 1300 تا 1800 گرم خوراک نیاز دارد. میزان تغییر این جیره بستگی به سن، وزن و دوره‌ی پرورشی‌ای دارد که قوچ در آن قرار گرفته است.

کارشناسان افشار ژن آمادگی این را دارند که با ارائه جیره نویسی اختصاصی برای گله‌ها و مزارع داوطلب، به هر چه بهینه‌تر شدن فرآیند جفت‌گیری و بارورسازی توسط قوچ‌ها کمک نمایند. در ضمن این مجموعه با تولید کنسانتره پرواری و داشتی باکیفیت و عرضه آن با قیمت مناسب، در خدمت دامداران است. با افشار ژن تماس بگیرید.

قوچ همو قوچ هموزیگوت

قوچ همو قوچ هموزیگوت

چرا باید از قوچ همو استفاده کرد؟

همان‌طور که در ابتدا گفته شد، به صورت خیلی کلی به یک گوسفند نر قوچ گفته می‌شود؛ اما باید بدانید که گوسفندان در بازه‌های سنی مختلف نام‌های متفاوتی دارند. برخی از انواع نام‌گذاری برای گوسفندان را برای آشنایی بیشتر بیان می‌کنیم. بره، بره شیرمست، شیشک، میش و قوچ. این اسامی از جمله اصطلاحات مورد استفاده برای نام‌گذاری گوسفندان در دوره‌های مختلف سنی آن‌ها است. اصطلاح قوچ نیز زمانی برای یک گوسفند نر کاربرد پیدا می‌کند که آن گوسفند توانایی تولیدمثل را به دست آورده باشد و بتواند با میش‌ها جفت‌گیری کرده و آن‌ها را باردار کند. امروزه به لطف پیشرفت دانش و تکنولوژی و گسترش علم ژنتیک با اصلاح و تغییر در ژن‌های گوسفندان می‌توان به محصولی باکیفیت‌تر و به‌صرفه‌تر دست پیدا کرد. همان‌طور که با اصلاح نژادی میش‌ها می‌توان به گوسفند چندقلوزا یا دوقلوزا دست یافت با اصلاح و تغییر ژن در گوسفندان نر هم می‌توان قوچ همو یا هترو تولید کرد.

همان‌طور که به صورت خیلی خلاصه و کلی در ابتدای مطلب بیان شد باید گفت که قوچ هتروزیگوت در فرآیند جفت‌گیری می‌تواند پنجاه درصد از صفات دو قلوزایی را به میش و بره حاصل از آمیزش منتقل کند و قوچ هموزیگوت این توانایی را دارد که صد در صد این صفات را به میش و بره حاصل از آمیزش منتقل کند. در واقع میش چندقلوزا این ژن‌ها را دریافت خواهد کرد. با در نظر گرفتن این ویژگی‌ها و توانایی‌هایی که در این قوچ‌ها وجود دارد می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از قوچ همو یا هترو بهترین انتخاب برای تاسیس یا اصلاح یک گله یا مزرعه گوسفند است. دام‌داران و مزرعه‌داران می‌توانند هنگام تاسیس یک مزرعه یا گله با استفاده از این محصولات سرعت رشد کسب و کار خود را رونق دهند. با توجه به افزایش نرخ دو قلو و چند قلوزایی و تولید بره‌های باکیفیتِ حامل ژن، نرخ سوددهی و سرعت رشد مزرعه یا گله‌ای که از این طریق احداث شده باشد بسیار بالا رفته و در مقایسه با مزرعه‌ها و گله‌هایی که از شیوه سنتی پرورش گوسفند استفاده می‌کنند، بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر خواهند بود. برای مزارع پرورش گوسفند یا گله‌هایی که به شیوه سنتی تاسیس شده و اکنون قصد اعمال تغییر در ژنوتیپ گوسفندان خود را دارند و درصدد اصلاح نژادی دام‌های خود برآمده‌اند نیز استفاده از قوچ هموزیگوت یا هتروزیگوت بسیار تاثیرگذار است. در این مزارع و گله‌ها تمام جفت‌گیری‌ها بین قوچ و میش دوقلوزا و چند قلوزا و زاد و ولد گوسفندان هدفمند گشته و از نهایت پتانسیل جمعیت گله به بهترین شکل استفاده می‌شود.

برای استفاده از قوچ هموزیگوت بهتر است این نکات را بدانید!

دام‌داران و مزرعه‌دارانی که می‌خواهند برای تاسیس یا اصلاح نژاد در گله یا مزرعه خود از قوچ همو یا هترو استفاده کنند باید مواردی را مدنظر داشته باشند. برخی از این موارد نکاتی است که از سالیان گذشته و در دام‌پروری سنتی نیز رواج داشته است و در مورد استفاده از دام‌های اصلاح نژادی که مختص به صنعت دام‌پروی و دام‌داری مدرن هستند نیز، درست بوده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. از جمله این موارد باید به عدم اختلاط همیشگی قوچ‌ها با میش‌ها اشاره کرد. چه این میش همو باشد چه هترو یا میش معمولی. این مورد نکته‌ای است که شاید اولین بار توسط دام‌دارانی لحاظ شده باشد که مزرعه دام‌پروری ایجاد کردند. با نگه‌داری گوسفند در مزرعه و اصطلاحاً یکجانشین شدنِ دام‌دار، او به مضرات حضور همیشگی نرها در کنار ماده‌ها پی برد. اکنون که قوچ هموزیگوت یا هتروزیگوت جای قوچ‌های معمولیِ گذشته را گرفته‌اند نیز هنوز این آسیب‌ها و مضرات پابرجا هستند و دام‌داران و مزرعه‌داران باید از این اختلاط جلوگیری کنند. آسیب‌های حضور همیشگی گوسفندان نر در کنار گوسفندان ماده شامل موارد زیر است.

از آن‌جایی که گوسفندان نر ممکن است برای تغذیه بهتر یا دستیابی به میشی خاص با یکدیگر درگیر شده و به زد و خورد بپردازند، بهتر است که در کنار ماده‌ها و بره‌ها نباشند. آسیبی که این درگیری متوجه گله یا مزرعه می‌کند این است که درگیری بین نرها می‌تواند سلامت آن‌ها را به خطر بیندازد و آسیب یا آسیب‌های جبران‌ناپذیری را متوجه خودشان بکند. در مرحله بعد این درگیری می‌تواند میش‌ها و بره‌ها را نیز متوجه آسیب بدنی بکند. به‌خصوص بره‌ها که از لحاظ ساختار و قدرت بدنی ضعیف هستند ممکن است به راحتی در درگیری بین دو قوچ زیر دست‌وپا مانده و تلف شوند. ضرر دیگر این درگیری برای گله یا مزرعه این مورد است که زد و خورد بین قوچ‌ها باعث ایجاد استرس در بره‌ها و ماده‌ها خواهد شد و این استرس اجازه تغذیه مناسب را به آن‌ها نخواهد داد و گله از رشد طبیعی و نرمال خودش باز خواهد ماند.

از جمله فواید دیگر جداسازی و عدم اختلاط گوسفندان نر و ماده در یک مزرعه یا گله باید به نکته‌ای اشاره کرد که در روش دام‌پروری سنتی کمتر مورد توجه بوده است و آن هم اقدام به جفت‌گیری بیش از حد است. در این مورد باید دقت داشت که اگر قوچ نر – چه قوچ همو باشد چه یک قوچ معمولی – به صورت تمام‌وقت در میان گله یا مزرعه رها باشد، احتمال دارد که در هر شبانه‌روز با تعداد زیادی از گوسفندان ماده اقدام به جفت‌گیری نماید. این عمل باعث بروز دو ایراد در مزرعه یا گله می‌شود. ایراد اول آن است که با توجه به انرژی زیادی که انجام آمیزش از نرها می‌گیرد انجام بی‌رویه آن به شدت بر قوت بدنی آن‌ها تاثیر گذاشته و گوسفند ضعیف شده و از رشد طبیعی خود باز خواهد ماند. ایراد دوم این اتفاق نیز این مورد است که وقتی تعداد دفعات جفت‌گیری برای یک قوچ معمولی یا قوچ هموزیگوت زیاد باشد احتمال اینکه بسیاری از این جفت‌گیری‌ها ناموفق بوده و در نهایت به تشکیل نطفه ختم نشود، بسیار زیاد می‌شود. دقت به این نکته از آن‌جایی مهم است که همان‌طور که می‌دانیم هر میش هترو یا همو یا گوسفند ماده دوره فحلی محدودی دارد و بعد از طی شدن این دورهِ چند روزه میش مورد نظر امکان باروری را از دست می‌دهد تا دوره فحلی بعدی از راه برسد. چنانچه قوچی که به صورت کنترل نشده در گله حضور دارد با این میش یا این میش‌ها آمیزش کند و به دلیل انجام زیاد جفت‌گیری، توان باروری خود را از دست داده باشد، این میش یا میش‌ها بارور نخواهند شد و با توجه به اتمام دوره فحلی دوران آبستنی و زایمان آن‌ها حداقل برای یک ماه عقب خواهد افتاد که این کار در نهایت به ضرر دام‌دار خواهد بود.

مورد دیگری که باعث می‌شود توصیه به عدم اختلاط قوچ‌ها با میش‌ها بکنیم این مورد است که در هنگام حضور همیشگی قوچ در گله یا مزرعه، امکان آن وجود دارد که یک میش خاص از لحاظ جنسی برای یک قوچ جذابیت بیشتری پیدا کرده و گوسفند نر اصرار به آمیزش با آن میش داشته باشد. آسیبی که این اتفاق به گله یا مزرعه وارد خواهد کرد این است که در ابتدا ممکن است میش مورد نظر در اثر ازدیاد آمیزش آسیب بدنی ببیند و مورد بعدی هم که موجب یک ضرر کلی‌تر در گله یا مزرعه خواهد شد از دست رفتن دوره فحلی و فرصت آمیزش برای دیگر گوسفندان ماده است. توضیح این آسیب به این شکل است که فرض کنیم دام‌دار با رها کردن قوچ در بین میش‌ها در دوره فحلی مطمئن باشد که جفت‌گیری بین قوچ با میش‌ها انجام می‌شود، ولی با توجه به داشتن جذابیت بیشتر و توجه بیشتر قوچ معمولی یا قوچ همو مورد نظر به یک گوسفند مادهِ خاص، این قوچ از آمیزش با دیگر میش‌هایی که فحل شده‌اند خودداری می‌کند و علاوه بر امکان آسیب بدنی به یک میش، فرصت جفت‌گیری و باروری را از دیگر میش‌هایی که آماده عمل جفت‌گیری هستند را هم می‌گیرد.

با توجه به نکاتی که گفته شد بهتر است افرادی که به دنبال داشتن گوسفند چندقلوزا و دوقلوزا یا قوچ‌های ژن‌دار در مزرعه یا گله خود هستند از قوچ هموزیگوت یا هترو استفاده کنند تا مزایای بسیار زیاد این عمل را در کسب و کار خود ببینند در ضمن در مورد نکاتی که درباره عدم اختلاط نرها با ماده‌ها در مزرعه و گله گفته شد هم باید دقت کافی را به خرج دهند و بدانند که در این مورد فرقی بین قوچ همو یا هترو با قوچ‌های معمولی نیست و آسیب‌های این موارد می‌تواند متوجه این گوسفندان اصلاح نژاد شده نیز باشد.

© 2019 Copyright © کلیه حقوق برای «افشارژن» محفوظ است. دیجیتال مارکتینگ جامع و تخصصی توسط: نوکارتو